WEBVTT 00:00:00.030 --> 00:00:04.070 align:center line:90% position:50% size:100% - Giza Eskubideen Behatokiak bi ekimen jarri ditu martxan, 00:00:04.570 --> 00:00:06.350 align:center line:90% position:50% size:100% Txomin Letamendi EAJko 00:00:06.430 --> 00:00:09.130 align:center line:90% position:50% size:100% militante historikoa biktima instituzional gisa 00:00:09.180 --> 00:00:14.880 align:center line:90% position:50% size:100% aitortua izan dadin. 1950ean Madrilen hil zen Letamendi, 00:00:15.340 --> 00:00:17.520 align:center line:90% position:50% size:100% Francoren poliziaren torturen ondorioz 00:00:17.720 --> 00:00:19.820 align:center line:90% position:50% size:100% eta haren senideek aurkeztutako kereila 00:00:19.880 --> 00:00:22.240 align:center line:90% position:50% size:100% artxibatua izan ostean iritsi da ekimena. 00:00:23.490 --> 00:00:26.710 align:center line:90% position:50% size:100% 2024ko abenduan, Letamendiren seme-alabek 00:00:27.050 --> 00:00:30.660 align:center line:90% position:50% size:100% prozesu judizial bat abiatu zuten Donostiako 5. 00:00:30.740 --> 00:00:33.680 align:center line:90% position:50% size:100% Instrukzio Epaitegian, kereila aurkeztuz. 00:00:33.700 --> 00:00:36.740 align:center line:90% position:50% size:100% Helburua zen bi polizia frankisten Fernando Escudero 00:00:36.800 --> 00:00:39.690 align:center line:90% position:50% size:100% Arcocharen eta Jose Nogues Recooren 00:00:39.750 --> 00:00:42.440 align:center line:90% position:50% size:100% erantzukizuna argitzea. Donostiako epaileak 00:00:42.580 --> 00:00:45.720 align:center line:90% position:50% size:100% kereila tramiterako onartu zuen, eta bi polizien 00:00:45.760 --> 00:00:49.550 align:center line:90% position:50% size:100% aurkako diligentziak hasi zituen. Baina polizia judizialak 00:00:49.590 --> 00:00:52.710 align:center line:90% position:50% size:100% jakinarazi zuen Eskudero hilda zegoela eta 00:00:52.790 --> 00:00:56.980 align:center line:90% position:50% size:100% Noguesen informaziorik ez zegoela. Epaileak, ondorioz, 00:00:57.080 --> 00:01:00.400 align:center line:90% position:50% size:100% biak hiltzat jo zituen, eta erantzukizun kriminalaren amaiera 00:01:00.460 --> 00:01:01.200 align:center line:90% position:50% size:100% iragarri zuen. 00:01:02.890 --> 00:01:05.570 align:center line:90% position:50% size:100% Behatokiaren esanetan, Letamendiren kasua 00:01:05.690 --> 00:01:08.520 align:center line:90% position:50% size:100% estatu torturaren eta espetxeratzeen paradigma da, 00:01:09.040 --> 00:01:11.500 align:center line:90% position:50% size:100% eta oraindik ez du erakundeen aitortzarik jaso. 00:01:12.180 --> 00:01:15.140 align:center line:90% position:50% size:100% Horregatik, egia, justizia eta erreparazioa 00:01:15.180 --> 00:01:19.350 align:center line:90% position:50% size:100% eskatu diete instituzioei, baita bide juridiko berriak ireki 00:01:19.390 --> 00:01:23.270 align:center line:90% position:50% size:100% ditzatela ere. Ekimen berriek egoera irauli 00:01:23.330 --> 00:01:27.110 align:center line:90% position:50% size:100% eta aurrera egitea dute helburu. Alde batetik, Jaurlaritzak 00:01:27.130 --> 00:01:30.610 align:center line:90% position:50% size:100% aitortza instituzional pertsonalizatua egitea eta, 00:01:30.670 --> 00:01:34.090 align:center line:90% position:50% size:100% bestetik, errekonozimendu judiziala abiatzeko tramiteak, 00:01:34.310 --> 00:01:38.850 align:center line:90% position:50% size:100% borondatezko juridikzioaren bidez. Letamendirena da Euskal Herrian 00:01:39.130 --> 00:01:43.370 align:center line:90% position:50% size:100% bide hori eskatzen den lehen kasua, eta Giza Eskubideen Behatokiak 00:01:43.410 --> 00:01:45.990 align:center line:90% position:50% size:100% ohartarazi du oraindik ukatzen diren gertaerei 00:01:46.150 --> 00:01:50.320 align:center line:90% position:50% size:100% atea ireki nahi dietela. Azkenik, gogorarazi du 00:01:50.440 --> 00:01:55.090 align:center line:90% position:50% size:100% datorren abenduaren 20an 75 urte beteko direla Letamendi 00:01:55.130 --> 00:01:58.610 align:center line:90% position:50% size:100% hil zenetik, eta ekainaren 26an ospatuko den Torturen 00:01:58.670 --> 00:02:02.140 align:center line:90% position:50% size:100% Biktimen Nazioarteko Eguna baliatu nahi izan du aldarrikapena 00:02:02.220 --> 00:02:03.040 align:center line:90% position:50% size:100% publiko egiteko.