WEBVTT 00:00:00.910 --> 00:00:04.210 align:center line:90% position:50% size:100% - Euskararen egoerak hobera egin du Araban azken urteetan. 00:00:04.490 --> 00:00:07.890 align:center line:90% position:50% size:100% Hala adierazi zuen 2021ean kaleratutako inkesta 00:00:07.950 --> 00:00:11.340 align:center line:90% position:50% size:100% soziolinguistikoak, nahiz eta EAEko 00:00:11.420 --> 00:00:14.660 align:center line:90% position:50% size:100% gainerako lurraldeekin konparatuta alde handiak dauden. 00:00:15.000 --> 00:00:18.780 align:center line:90% position:50% size:100% 2021 urtean Arabako biztanleriaren laurdena zen 00:00:18.820 --> 00:00:21.490 align:center line:90% position:50% size:100% euskalduna. Euskalduntze prozesu horretan 00:00:21.650 --> 00:00:23.990 align:center line:90% position:50% size:100% euskaltegien papera ezinbestekoa izan da, 00:00:24.390 --> 00:00:27.010 align:center line:90% position:50% size:100% esaterako, Gasteizko IKA euskaltegiarena. 00:00:27.330 --> 00:00:30.970 align:center line:90% position:50% size:100% Egun hiru egoitza ditu hirian, eta 1.400 ikasle baino gehiago. 00:00:32.230 --> 00:00:38.090 align:center line:90% position:50% size:100% - Hor bereizi behar dira, beharbada, gaitasunari buruzko datuak 00:00:38.130 --> 00:00:42.260 align:center line:90% position:50% size:100% eta erabilerari buruzko datuak. Azkenak dauzkagun datuak 00:00:42.300 --> 00:00:47.040 align:center line:90% position:50% size:100% 2021ekoak dira, orduan egin zen azkenengo inkesta 00:00:47.180 --> 00:00:51.780 align:center line:90% position:50% size:100% soziolinguistikoa. Eta gaitasunari 00:00:51.820 --> 00:00:56.620 align:center line:90% position:50% size:100% nola erabilerari buruzko datuak ezin esan txarrak direnik. 00:00:56.720 --> 00:01:00.500 align:center line:90% position:50% size:100% Beharbada, ordea, deigarriena ez da momentuko argazkia, 00:01:00.540 --> 00:01:03.240 align:center line:90% position:50% size:100% baizik eta datu horiek izan duten bilakaera. 00:01:04.320 --> 00:01:08.440 align:center line:90% position:50% size:100% Zeren bilakaerari buruzko datuak aztertzen baditugu, 00:01:08.460 --> 00:01:13.830 align:center line:90% position:50% size:100% bai Araban eta bai Gasteizen sekulako eboluzioa ari da gertatzen, 00:01:14.050 --> 00:01:19.210 align:center line:90% position:50% size:100% eta igoera oso progresiboa da. Eta jauzi kualitatiboak ematen 00:01:19.510 --> 00:01:22.250 align:center line:90% position:50% size:100% ari gara bai Araban eta bai Gasteizen 00:01:22.390 --> 00:01:25.660 align:center line:90% position:50% size:100% euskararen gaitasunari eta erabilerari dagokionez. 00:01:26.600 --> 00:01:28.920 align:center line:90% position:50% size:100% Bai, Hain zuzen ere, lehen aipatu dugun 00:01:29.240 --> 00:01:34.750 align:center line:90% position:50% size:100% eboluzio horrekin lotuta, datuek diote azken 30 urteetan 00:01:34.890 --> 00:01:38.490 align:center line:90% position:50% size:100% hirukoiztu egin direla bai gaitasunari buruzko datuak 00:01:38.530 --> 00:01:42.280 align:center line:90% position:50% size:100% eta baita erabilerari buruzkoak ere. Eta, alde horretatik, 00:01:42.460 --> 00:01:46.200 align:center line:90% position:50% size:100% oso baikor egoteko motiboak daude. 00:01:46.660 --> 00:01:49.580 align:center line:90% position:50% size:100% - Nik uste dut gizartean gertatzen ari den aldaketa hau 00:01:49.640 --> 00:01:54.170 align:center line:90% position:50% size:100% edo euskararen erabilera eta gaitasunaren gora egite honek, 00:01:54.590 --> 00:01:58.390 align:center line:90% position:50% size:100% azkenean, ikasleengan horri ere nabaritzen da 00:01:58.610 --> 00:02:02.390 align:center line:90% position:50% size:100% azkenean haientzat naturalagoa delako euskara ikastea, 00:02:02.750 --> 00:02:04.090 align:center line:90% position:50% size:100% entzuten dutelako, ikusten dutelako 00:02:04.150 --> 00:02:06.570 align:center line:90% position:50% size:100% presentzia handiago dagoela. Orduan haientzat ere 00:02:06.650 --> 00:02:12.180 align:center line:90% position:50% size:100% naturaltasun handiago sartzen dute. Eta hori klaseetan nabaritzen da. 00:02:13.180 --> 00:02:18.660 align:center line:90% position:50% size:100% Teknika asko existitzen dira, eta guztiak bere alde onak 00:02:18.700 --> 00:02:21.840 align:center line:90% position:50% size:100% izango ditu, baina gure kasuan, guk sinesten dugu 00:02:22.560 --> 00:02:27.040 align:center line:90% position:50% size:100% metodologia komunikatiboan. Metodologia komunikatiboa da, 00:02:27.060 --> 00:02:31.880 align:center line:90% position:50% size:100% hain zuzen, ikasleek hizkuntza bere egitea, baina 00:02:31.900 --> 00:02:34.940 align:center line:90% position:50% size:100% ez bakarrik eduki gramatikalak, baizik eta haiek 00:02:34.960 --> 00:02:36.560 align:center line:90% position:50% size:100% euren bizitzetan erabiltzen dituzten 00:02:36.920 --> 00:02:42.440 align:center line:90% position:50% size:100% kontzeptu guzti-horiek haien nolabaiteko haien lexikoa 00:02:42.520 --> 00:02:48.270 align:center line:90% position:50% size:100% edo haien hizkuntza erabiltzea eta hori plazaratu eta erabiltzea. 00:02:48.490 --> 00:02:51.330 align:center line:90% position:50% size:100% Hori da izango litzateke nolabaiteko metodologia 00:02:51.370 --> 00:02:54.630 align:center line:90% position:50% size:100% komunikatiboa. Adibidez, iazko datuen arabera, 00:02:54.650 --> 00:02:59.940 align:center line:90% position:50% size:100% 1.300 ikasle inguru izan genituen, eta horretan paretsu ibiliko gara. 00:03:00.470 --> 00:03:05.400 align:center line:90% position:50% size:100% Ikasle mota edo gehiengoak emakumezkoak izan dira. 00:03:05.420 --> 00:03:14.650 align:center line:90% position:50% size:100% % 70a emakumezkoa izan da, eta emakumeen tartean izan da 00:03:14.890 --> 00:03:19.980 align:center line:90% position:50% size:100% 45 50 ingurukoa, eta, besteen kasuan, gazteagoak dira. 00:03:21.080 --> 00:03:25.980 align:center line:90% position:50% size:100% - Euskaltegien papera. Sektore estrategikoa gara 00:03:26.020 --> 00:03:29.280 align:center line:90% position:50% size:100% helduen euskalduntzean. Alde horretatik, 00:03:29.340 --> 00:03:34.430 align:center line:90% position:50% size:100% askotan esan izan dugu euskaltegien helburua dela 00:03:34.710 --> 00:03:37.850 align:center line:90% position:50% size:100% desagertzea, noizbait iristea momentu bat 00:03:37.930 --> 00:03:40.730 align:center line:90% position:50% size:100% non gure beharrik, euskaltegien beharrik egongo ez den. 00:03:42.020 --> 00:03:45.750 align:center line:90% position:50% size:100% Eta estrategikoa bada, imajinatu 00:03:47.910 --> 00:03:51.670 align:center line:90% position:50% size:100% guk, Gasteizen gutxi gorabehera ikasleen erdiak-edo baldin baditugu, 00:03:51.850 --> 00:03:55.250 align:center line:90% position:50% size:100% urtean bi-3.000 lagun euskalduntzen direla Gasteizen. 00:03:56.050 --> 00:03:59.580 align:center line:90% position:50% size:100% Alde horretatik, ezinbesteko papera dugula 00:03:59.900 --> 00:04:00.840 align:center line:90% position:50% size:100% esango genuke, 00:04:01.760 --> 00:04:03.110 align:center line:90% position:50% size:100% - Euskaraldia dela eta. Egia da. 00:04:03.990 --> 00:04:07.710 align:center line:90% position:50% size:100% Guk eskoletan propio euskaraldiak parte 00:04:07.890 --> 00:04:12.890 align:center line:90% position:50% size:100% hartzen duten pertsonek sortzen duten prozedurak 00:04:13.170 --> 00:04:17.950 align:center line:90% position:50% size:100% klasera ekartzeko ohitura daukagu. Imazio linguistikoa komentatu dugu 00:04:18.010 --> 00:04:20.880 align:center line:90% position:50% size:100% lehen. Nik uste dut horrelako ekimenek 00:04:21.310 --> 00:04:25.480 align:center line:90% position:50% size:100% beharrezko-beharrezko dauzkagula apur bat euskara hori 00:04:25.660 --> 00:04:30.200 align:center line:90% position:50% size:100% eskolatik ateratzeko. Eskolatik atera eta erabili ere, 00:04:30.440 --> 00:04:32.780 align:center line:90% position:50% size:100% batzuetan ere lotsa edo beldur horiek 00:04:32.800 --> 00:04:36.920 align:center line:90% position:50% size:100% edo muga horiek gainditzeko aitzakia izango litzateke 00:04:36.940 --> 00:04:39.120 align:center line:90% position:50% size:100% ikasleentzat. Azkenean, belarriprest ekimenak. 00:04:39.140 --> 00:04:42.360 align:center line:90% position:50% size:100% Igual gure ikasle askok oraindik hau bizi izateko 00:04:42.400 --> 00:04:45.870 align:center line:90% position:50% size:100% gaitasun hori ez daukate, baina hori prest izatea 00:04:45.880 --> 00:04:48.270 align:center line:90% position:50% size:100% eta jada berez jasotzea. Eta nahiz eta haiek 00:04:48.410 --> 00:04:52.250 align:center line:90% position:50% size:100% beste hizkuntza baten erantzun, euskaraz jasotzeko 00:04:52.390 --> 00:04:55.110 align:center line:90% position:50% size:100% aukera hori dagoela ere esateko eta beldur hori kendu 00:04:55.150 --> 00:04:58.710 align:center line:90% position:50% size:100% eta ikusteko gizartean bera bezalako jende asko dagoela 00:04:58.870 --> 00:05:00.150 align:center line:90% position:50% size:100% nolabait. Eta aukera hori 00:05:00.170 --> 00:05:04.880 align:center line:90% position:50% size:100% eta guretzat ekimen hori oso garrantzitsua da, 00:05:04.900 --> 00:05:06.940 align:center line:90% position:50% size:100% hain zuzen ere, komentatu izan dugunagatik, 00:05:07.180 --> 00:05:11.800 align:center line:90% position:50% size:100% euskara plazaratzea delako, gure ustez gakoa. 00:05:11.860 --> 00:05:13.240 align:center line:90% position:50% size:100% Euskalgintze prozesu horretan, 00:05:13.620 --> 00:05:17.640 align:center line:90% position:50% size:100% - epe ertainera eta luzera hainbat helburu, hainbat erronka ditugu. 00:05:19.500 --> 00:05:22.660 align:center line:90% position:50% size:100% Batzuk igual geureak izan daitezke, baina gehienak nagusiak, 00:05:23.940 --> 00:05:27.780 align:center line:90% position:50% size:100% instituzioekin eskuz esku lortu beharrekoak ere badira. 00:05:28.680 --> 00:05:30.750 align:center line:90% position:50% size:100% Esate baterako, hemen, Gasteizen, 00:05:32.460 --> 00:05:34.930 align:center line:90% position:50% size:100% oraindik ere euskarari presentzia gehiago ematea 00:05:34.950 --> 00:05:38.750 align:center line:90% position:50% size:100% eta euskara nolabait erdigunean jartzea bada erronketako bat. 00:05:41.110 --> 00:05:43.460 align:center line:90% position:50% size:100% Maila globalagoan begiratuta, 00:05:45.770 --> 00:05:47.870 align:center line:90% position:50% size:100% Gobernuarekin edo Eusko Jaurlaritzarekin 00:05:49.530 --> 00:05:53.090 align:center line:90% position:50% size:100% dagoeneko ari gara pauso batzuk ematen doakotasunean, 00:05:53.410 --> 00:05:56.230 align:center line:90% position:50% size:100% doakotasunean, guk benetako doakotasun 00:05:56.270 --> 00:06:01.890 align:center line:90% position:50% size:100% deitzen diogun horretan. Hau da, ikasleak edozein tokitan 00:06:01.970 --> 00:06:06.710 align:center line:90% position:50% size:100% jaio dela ere, ezer aurreratu behar ez izatea ikasteagatik. 00:06:07.160 --> 00:06:09.320 align:center line:90% position:50% size:100% - Klaro. Hutsean hitzak erabiltzea. 00:06:09.990 --> 00:06:14.830 align:center line:90% position:50% size:100% Jakinda, diglosia egoera batean bizi garela, zaila litzateke. 00:06:14.850 --> 00:06:17.270 align:center line:90% position:50% size:100% Badakigu diglosia batek zer ekartzen duen, 00:06:17.590 --> 00:06:24.630 align:center line:90% position:50% size:100% baina zinez pentsatzen dugu behintzat esparru pertsonalean, nik behintzat, 00:06:24.910 --> 00:06:28.000 align:center line:90% position:50% size:100% nire kasuan hutsean baina familia inguruko gazteleraz 00:06:28.020 --> 00:06:30.580 align:center line:90% position:50% size:100% hitz egiten dutelako. Baina aukera asko eta asko daudela 00:06:31.600 --> 00:06:37.300 align:center line:90% position:50% size:100% gero beste esparru pertsonaletik haratago doazen kontuak. 00:06:37.840 --> 00:06:42.140 align:center line:90% position:50% size:100% Baldin eta gure hizkuntza eskubideak bermatzen baldin badira. 00:06:42.960 --> 00:06:46.340 align:center line:90% position:50% size:100% Geroz eta errazagoa izango dela pentsatu nahi dugu, 00:06:47.200 --> 00:06:50.970 align:center line:90% position:50% size:100% eta huts horretan, euskara hutsean bizitze horretan, 00:06:51.050 --> 00:06:53.830 align:center line:90% position:50% size:100% prozesu hori pentsatzen dugu egunen batean lortuko dugula. 00:06:54.990 --> 00:06:56.730 align:center line:90% position:50% size:100% Baina bitartean, pentsatzen dugu 00:06:56.770 --> 00:07:01.150 align:center line:90% position:50% size:100% belarriprest bezalako irudia ere oso garrantzitsua dela, 00:07:01.170 --> 00:07:04.570 align:center line:90% position:50% size:100% gaur egun behintzat. Zuk nahi baldin baduzu 00:07:04.890 --> 00:07:08.590 align:center line:90% position:50% size:100% administrazioan beharrezkoa zeneukan jasotzea 00:07:08.990 --> 00:07:12.600 align:center line:90% position:50% size:100% euskaraz, baina behintzat belarriprest egoera sentitzea. 00:07:13.440 --> 00:07:15.720 align:center line:90% position:50% size:100% Pauso bat izatea eta apurka-apurka 00:07:16.960 --> 00:07:19.580 align:center line:90% position:50% size:100% belarriprestetik aho bizia izatera 00:07:21.990 --> 00:07:26.210 align:center line:90% position:50% size:100% apurka-apurka lortzea da helburua, eta horretarako 00:07:26.290 --> 00:07:29.360 align:center line:90% position:50% size:100% ahalegin handiak egin behar dira. Ez dugu uste egun 00:07:29.380 --> 00:07:32.380 align:center line:90% position:50% size:100% batetik besterako zerbait esango denik, baina behintzat, 00:07:32.960 --> 00:07:33.540 align:center line:90% position:50% size:100% hori sinesten dugu. 00:07:34.630 --> 00:07:39.170 align:center line:90% position:50% size:100% - Uste dugu euskararen presentzia handiagotze horretan, 00:07:40.830 --> 00:07:43.470 align:center line:90% position:50% size:100% Nagorek esaten duen bezala, tarteko pauso horietako bat izan 00:07:43.490 --> 00:07:47.570 align:center line:90% position:50% size:100% daitekeela. Elkarrizketa elebidunak 00:07:47.650 --> 00:07:50.630 align:center line:90% position:50% size:100% naturalizatzea. Gaur egun kosta egiten da. 00:07:50.670 --> 00:07:54.670 align:center line:90% position:50% size:100% Ze joera naturala dugu besteak egiten duen horretara 00:07:55.070 --> 00:07:59.400 align:center line:90% position:50% size:100% jotzeko, eta kosta egiten da mantentzea gaztelaniaz bata 00:07:59.420 --> 00:08:00.980 align:center line:90% position:50% size:100% eta euskaraz bestea, nahiz eta jakin 00:08:01.020 --> 00:08:04.580 align:center line:90% position:50% size:100% besteak ulertzen didala. Baina nik uste dut pausoak emanez 00:08:04.620 --> 00:08:07.780 align:center line:90% position:50% size:100% gero eta instituzioen laguntzarekin ere, 00:08:10.660 --> 00:08:13.330 align:center line:90% position:50% size:100% tarteko pauso horietan sartu daitekeela 00:08:13.550 --> 00:08:17.450 align:center line:90% position:50% size:100% nolabait elkarrizketa elebidunen figura hori. 00:08:17.530 --> 00:08:21.610 align:center line:90% position:50% size:100% Eta horiek normalizatu. Naturalizatzeak lagunduko luke 00:08:21.630 --> 00:08:24.700 align:center line:90% position:50% size:100% horrek ere poliki-poliki euskararen presentzia areagotzen 00:08:25.720 --> 00:08:27.000 align:center line:90% position:50% size:100% eta euskara erdigunean jartzen.